Deur middel van die intergrasie van ons Genootskap se moderne stamboom en inspeksie stelsels met die wêreld se mees gevorderde vleisbees genetiese evaluasie stelsel nl. BREEDPLAN International word teelwaardes (TW’s) beraam vir ‘n reeks belangrike eienskappe en aan telers beskikbaar gestel.  Vergelykings gebaseer op gewigte en/of indekse is geskiedenis en word nie vir moderne veeteelt aanbeveel nie.

WAT IS TW’S

Wanneer u na ‘n bul kyk, word die grootste gedeelte van wat u sien deur die omgewing beheer (voedsel, bestuur, weersomstandighede, ens.) en die kleiner gedeelte word aan genetika toegeskryf.  Dit is slegs die genetiese komponent wat na sy nageslag oorgedra word.  Ons kan egter nie hierdie genetiese komponent afsonderlik van die omgewing se invloed sien nie en daarom kan ons nie sê:

• hoeveel melk ‘n bul se dogter sal gee nie

• hoe vrugbaar sy dogters gaan wees nie;

• hoe groot sy kalwers by geboorte sal wees nie en

• hoe vinnig sy nageslag sal groei nie.

Die TW’s is die genetiese meriete van ‘n dier en daarom word seleksie wêreldwyd hoofsaaklik op TW’s.  TW’s word in meetbare eenhede (kg) uitgedruk en as  + of  - teenoor die ras gemiddelde aangedui.

HOE KRY EK TW’S VIR MY STOET & KOMMERSIËLE DIERE?

VOORDELE VAN WEEG

• TW’s op registrasie sertifikate, veilingskatalogusse, skoukatalogusse en kudde lyste.

• Gedurende sy besoek analiseer die Tegniese Adviseur die genetiese prestasie van u kudde en diere.

• Koeie kwalifiseer vir die “ster koei register” - sterre op die stamboom.

• ‘n Jaarverslag waarin die prestasie van u kudde en diere met die ras in Suidelike Afrika vergelyk word.

• Interim TW’s sodra u diere geweeg het.  Indien geweeg, ook TW’s vir u kommersiële diere.

DEELNAME & KOSTE

Die beste en goedkoopste stelsel in Suidelike Afrika teen net R225 per jaar vir ‘n kudde van 100 – geen intreefooi.  Minimum kalwings per jaar vir deelname:  Indien een “3-4 maande teelseisoen” = 10 kalwers en indien geen teelseisoen = 30 kalwers per jaar.  Meet ten minste 200 dae speen.

-------------------- o0o --------------------

MEER INLIGTING OOR BOVERMELDE

(1)  Kalwingsgemak
(Kodes:  Geboorte sonder hulp, geringe hulp, ernstige moeilikheid en keisersnee).

Hierdie kodes op die geboortekennisgewing word vir gemak van kalwing TW’s gebruik en is belangrik.  Wees so akkuraat as moontlik – moenie raai nie en teken ALLE kalwers aan, nie slegs moeilike of maklike geboortes nie.

Indien u u vroulike diere op ‘n gereelde basis sien (d.w.s. daagliks) is dit redelik om te aanvaar dat ‘n koei wat sonder hulp tussen besoeke kalf, as “sonder hulp” (geen probleme) beskou kan word alhoewel u nie tydens die kalwing teenwoordig was nie.

Indien kalwing deur die voor-geboorte bestuur van die moeder beïnvloed was, skryf ‘n bestuursgroepkode (verwys [3]) in langs die geboortegewig of gemak van kalwing kode (bv. 09/A) of in Kolom 11 van die nuwe Geboorte Boek.

(2)  Geboortegewig

Wêreldwye navorsing het bewys dat geboortegewig die grootste invloed op kalwingsgemak het – hoe swaarder hoe meer kalwingsprobleme.  Alhoewel individuele geboortegewigte as ‘n riglyn gebruik kan word, is BREEDPLAN geboortegewig TW’s baie beter voorspellers van kalfprobleme aangesien hulle data van verskillende bronne kombineer.  Namate die bul meer nageslag verwek, verbeter die akkuraatheid van sy TW en is sy individuele geboortegewig van geringe betekenis.

Moenie raai wat die geboortegewig is nie – weeg ALLE kalwers noukeurig binne 24 uur na geboorte of weeg glad nie.  Sonder ‘n werklike geboortegewig, sal die TW laer akkuraat wees en alleenlik op speengewig gebaseer wees.

Indien die geboortegewig deur die voor-geboorte bestuur van die moeder beïnvloed was (skou, siek, vervoer, ens.) moet ‘n bestuursgroepkode letter langs die geboortegewig, kalwingskode of Kolom 11 (nuwe vorms) ingevul word (verwys [3]).

(3)  Bestuursgroepe

Dit is een van die belangrikste aspekte van BREEDPLAN prestasietoetsing.  ‘n Bestuursgroep is ‘n groep diere wat dieselfde behandeling ontvang het en dus dieselfde kanse het om te presteer.

Diere wat aan verskillende behandeling of bestuur onderwerp was, wat ‘n invloed op die gewig mag hê, moet met verskillende bestuursgroepkodes* voorsien word sodat hulle nie direk met mekaar vergelyk word in die analise nie.  Voorbeelde:  voor-geboorte bestuur van moeder (siek, skou, ens.) affekteer kalf se geboortegewig/kalwingskode; kalf se speengewig beïnvloed deurdat moeder gemelk is; sekere diere in ‘n weeggroep vir skou of veiling gevoer; betekenisvolle verskille in voeding/weiding wat die gewig beïnvloed. Bestuursgroepering word nie vir geslag, tweelinge, ouderdom en koei status (koei/vers) benodig nie aangesien die rekenaar dit hanteer.

* Voltooi letters van u eie keuse (van A tot Z) op die geboortekennisgewing en gewiglys bv. M = moeder van kalf gemelk, S = moeder van kalf voor geboorte vir skou gevoer, K = gewig van dier deur siekte beïnvloed ens. Indien geen bestuursgroep letter ingevul word nie, word aanvaar dat alle diere in ‘n weeggroep dieselfde behandeling ontvang het.

(4)  Ooglidpigment

Simmentaler telers wat in pigment TW’s belangstel moet ALLE kalwers se oë onafhanklik van mekaar by geboorte as volg klassifiseer:

Hierdie kodes word as 1/2, 3/3, ens. enige plek op die geboortekennisgewing aangedui (nuwe Geboorte Boek veld 14).  Nader die kantoor vir ‘n skets of sien bl.71 van die 2003 Simmentaler Joernaal.

-------------------- o0o --------------------

VRUGBAARHEID STEEDS NR. 1

By enige teelstelsel, hetsy ‘n ekstensiewe of intensiewe kommersiële of stoetteling sisteem, het REPRODUKSIE ‘n groter invloed op inkomste as groeitempo of enige ander eienskap.  Die SIMPRO (SIMmentaler rePROduksie) stelsel behels ‘n omvangryke verslag van reproduksie en teling kriteria van alle vroulike diere wat jaarliks binne kuddeverband deur die Tegniese Adviseur en eienaar analiseer word.  Simpro gebaseerde seleksie ...

• spaar die teler geld (illumineer geldvreters);

• meet aanpasbaarheid baie beter as “die oog” (onaangepaste koeie reproduseer swak);

• bepaal die korrekte koei grootte vir u kudde baie beter as enige beoordelaar (goeie reproduseerders het die regte grootte);
• identifiseer goeie teelkoeie (keuringsrekord langs elke kalfdatum);
• verskaf bestuurshulp (dae oop, kalwers nie aangemeld en nog baie);
• versnel genetiese vordering (hoër reproduksiepeil).

Simpro lyste is gratis beskikbaar per e-pos of met die jaarlikse besoek van die Rasadviseur.

© CP MASSMANN, Januarie 2006

PAGE UPDATED:  06/02/2006

Die Simmentaler Beestelersgenootskap van Suidelike Afrika
2003 - 2007